Microgeophagus ramirezi

Nederlandse naam
Antennebaarsje

Synoniemen
Apistogramma / Papliochromis ramirezi

Omschrijving
Dwergcichlide die meestal als een paartje gehouden wordt. Deze vreedzame dwergcichlide is ook geschikt voor het gezelschap aquarium. Het mannetje kan ongeveer 5,5 cm lang worden en het vrouwtje ongeveer 4 cm.

Huisvesting
Deze visjes kunnen heel goed in een wat kleiner aquarium gehouden. Wenselijk zijn een temperatuur van 24-26 °C, een GH van 4-12 °DH en een pH van 6-7.

Mijn ervaringen
Toen ik mijn aquarium pas had, had ik samen met een paartje antennebaarsjes ook een kempvis (met 2 vrouwtjes) in mijn aquarium. Dit ging echter niet goed doordat de kempvisman om de een of andere reden de antennebaarsjes intimideerde, waardoor deze gevoelig werden voor ziekte. Om deze reden heb ik een tijdje deze vissoort niet meer in mijn aquarium gehad, maar nadat ik geen kempvis meer in mijn aquarium had heb ik toch weer een paartje aangeschaft.

Na enige tijd 1 paartje van deze vissen in mijn aquarium gehad te hebben, heb ik geprobeerd hoe het ging wanneer er twee paartjes van deze vissen in mijn aquarium zaten. Hierbij was ik benieuwd of zich ook echt twee paartjes zouden vormen en of de vissen elkaars "gezelschap" zouden tolereren. Al snel na het toevoegen van het tweede paartje bleek dat zowel de mannetjes als de vrouwtjes onderling een grote hekel aan elkaar hadden. Vooral de felheid tussen de vrouwtjes had ik persoonlijk niet verwacht. Echter bij de duels tussen de vissen gaat het er vooral om de andere vis te intimideren en de vissen verwonden elkaar niet. De beide mannetjes namen al vrij snel ieder een territorium in waarin zij alleen de vrouw van hun dromen duldden. Hoewel er duidelijk één mannetje de sterkere was, slaagde het zwakkere mannetje er de eerste drie maanden toch goed in zijn eigen territorium in stand te houden. Na deze eerste drie maanden kwam het zwakkere mannetje toch duidelijk in de verdrukking, waardoor deze zich meestal terugtrok in een hoekje van het aquarium of tussen dichte beplanting. Ook tijdens het voeren durfde het zwakke mannetje zich nog maar nauwelijks te laten zien, waardoor deze op eigen kracht niet aan voldoende voedsel kon komen. Hoewel ik deze vis nog wel regelmatig bijgevoerd heb, is hij toch overleden. Wat waarschijnlijk door een combinatie van voedselgebrek (de vis was behoorlijk mager) en stress kwam. Aan de hand van het gedrag van de mannetjes lijkt het mij dan ook beter om slechts één paartje van deze vissen in een aquarium te houden, doordat de kans vrij groot is dat er uiteindelijk één van de mannetjes in de verdrukking zal komen. Hoewel ik in aquariumboeken nog wel eens tegengekomen ben dat in een aquarium vanaf 60 cm lengte twee paartjes gehouden kunnen worden, kan ik dit gezien mijn ervaringen met twee paartjes in een 70 cm aquarium sterk afraden. In een groter aquarium dan de mijne zal het houden van meerdere paartjes waarschijnlijk minder problemen opleveren, hoewel de kans hier naar mijn idee ook nog aanwezig blijft dat er één van de mannetjes in de verdrukking komt.

Hoewel ook de vrouwtjes duidelijk niet gecharmeerd zijn van elkaars gezelschap geven deze toch minder problemen onderling dan de mannetjes. Tot ruim 4 maanden na aankoop voerden de vrouwtjes regel matig "gevechten" over wie de sterkste is was van de twee. Bij deze onderlinge strijd draaiden ze vaak lange tijd om elkaar heen of gaan gingen tegen over elkaar "staan" waarna ze elkaar uiteindelijk met de bek aanvielen (zonder elkaar te verwonden). De onderlinge strijd tussen deze vissen was dan ook een lust voor het oog en erg interessant om te zien. Na zo'n ruim 4 maanden is er één vrouwtje toch als sterkere uit de bus gekomen, waarna de vrouwtjes een stuk minder vaak "ruzie" hadden. Wel is het zo dat het zwakkere vrouwtje niet net zo als het zwakste mannetje zich terugtrekt uit angst aangevallen te worden. Hoewel het zwakste vrouwtje wel iets minder goed op kleur is dan de sterkere lijkt ze het toch nog redelijk naar haar zin te hebben ondanks de aanwezigheid van een ander vrouwtje. Hoewel het natuurlijk toeval kan zijn dat de twee vrouwtjes het, ondanks hun strijd het toch beide goed naar hun zin lijken te hebben denk ik toch, dat het meestal zo zal zijn met vrouwtjes antennebaarsjes. Dit kan waarschijnlijk het best verklaard worden doordat de vrouwtjes minder de neiging hebben om zich aan een territorium te binden, waardoor ze gemakkelijker uitwijken naar een andere plek in het aquarium wanneer ze lastig gevallen worden.

Zelf had ik ook verwacht dat er duidelijk twee paartjes gevormd zouden worden. Echter toen ik twee paartjes had gebeurde dit niet echt en wisselde de samenstelling van de paartjes nog wel eens afhankelijk van de status van de verschillende vissen in het aquarium. Nadat ik nog slechts 1 mannetje en 2 vrouwtjes over had is er na enige tijd wel een paartje ontstaan dat redelijk veel tijd met elkaar doorbracht. Echter het was bij dit paartje niet zo dat de vissen altijd in elkaar gezelschap waren. Vooral op de momenten dat de vissen wilden paren waren ze echt onafscheidelijk van elkaar en vormden de vissen duidelijk een paar. Op zo'n moment verdedigden ze ook hun territorium tegen andere vissen die in dat geval met zachte dwang verwijdert werden.

Als een paartje gaat paren leggen zij hun hom en eieren af in een kuiltje dat ze vormen in het grind op de bodem van het aquarium. In mijn aquarium werd zo'n kuiltje 's nachts altijd leeggeroofd, doordat de Antennebaarsjes niet in staat zijn hun nest te verdedigen tegen rovers in het donker. Eén keer had ik echter wat langer de tijd om op het bewaken van het nest te letten, doordat de vissen toen besloten hadden de eieren af te zetten op een blad van de Nymphaea lotus, waardoor rovers op de bodem geen kans hadden. Het nest werd toen vooral door het mannetje bewaakt terwijl het vrouwtje slechts af en toe een kijkje kwam nemen bij het nest. Echter, op het moment dat ik mijn vissen ging voeren, had ook het mannetje enkele minuten geen oog meer voor zijn nest waardoor de eieren grotendeels door andere vissen geroofd werden.

Naast het zeer mooie gedrag waar men uren van kan genieten, is de Antennebaars helaas geen probleemloze vis om te houden. Zo kunnen deze visjes niet tegen het medicijn Unicell van het merk  HS en gaan hier zelfs van dood. Na wat rondvragen bleek dat deze visjes over het algemeen zeer gevoelig zijn voor "vreemde" stoffen zoals bijvoorbeeld medicijnen. Het is naar mijn idee dan ook vrij riskant om zomaar medicijnen te gebruiken in een aquarium met Antennebaarsjes. Twee medicijnen die naar mijn ervaringen wel goed toegepast kunnen worden in een aquarium met Antennebaarsjes zijn het medicijn Exit van de firma eSHa wat werkzaam is tegen de ziekte witte stip en het medicijn eSHa 2000 wat een medicijn met een breedband werking is.

Een andere stof waar Antennebaarsjes niet goed tegen kunnen is nitriet. Zelf heb ik dit kunnen zien toen in het verleden een mannetjes Antennebaars zomaar ziek werd, zonder dat ik hiervoor een reden kon vinden. Toen deze vis net zo plotseling weer opgeknapt was als ziek geworden besefte ik dat ik misschien die dagen een verhoogde nitriet waarde heb gehad. Deze verhoogde nitriet waarde vermoed ik door de volgende omstandigheden die op dat moment in mijn aquarium waren: 75% van de bodembewoners zat in quarantaine (de corydoras meervallen), een plantengroep verloor veelvuldig bladeren en ik had die week een keer teveel gevoerd. 

Wanneer het in mijn aquarium slecht ging met een Antennebaarsje, was dit in de meeste gevallen te wijten aan een verslechterde watersamenstelling. Hoewel de vissen meestal wel weer op leken te knappen wanneer het water weer in orde was, gingen ze meestal toch na enkele weken dood. Bij mijn laatste lichting Antennebaarsjes heb ik echter geen noemenswaardige problemen gehad met de waterkwaliteit en toch is het mij niet gelukt is deze visjes echt oud te laten worden. Van de vier vissen was zoals al eerder gezegd het eerste mannetje al na 4 maanden dood, wat echter terug was te leiden tot onderdrukking en stress door het andere mannetje. Van de overige drie vissen zijn de beide vrouwtjes ook niet veel langer dan 1 jaar in leven gebleven en heb ik het laatste mannetje ongeveer 1 jaar en 3 maanden in mijn aquarium gehad. Hoewel deze visjes in het beste geval ook al niet veel ouder worden dan 2 jaar oud, heb ik toch het idee dat deze vissen bij mij in het aquarium niet oud genoeg worden, hoewel ik wel het idee heb dat ik redelijk goede omstandigheden voor deze vissen biedt. Mede hierdoor heb ik weggevallen vissen niet meer aangevuld, waardoor ik momenteel geen Antennebaarsjes meer in mijn aquarium heb.

Voetnoot
De foto op deze pagina is afkomstig van mijn eigen aquarium.

Terug naar de hoofdpagina