Methoden van CO2 bemesting in het aquarium

Door: Arjan de Winter, februari 2001

In dit tweede artikel over CO2 bemesting worden de verschillende methoden van CO2 bemesting in het aquarium beschreven. De methoden die in dit artikel beschreven worden variëren van een doe het zelf set van enkele guldens tot volledig geautomatiseerde systemen van vele honderden guldens. Ook zal er bij iedere methode beschreven worden wat de voor- en nadelen van het systeem zijn, voor welke aquariums ze geschikt zijn en voor zover mij bekend de bedrijven die de systemen verkopen.

Drie basisprincipes
Hoewel er een groot aantal verschillende CO2 bemestingssystemen te koop zijn, van al net zo veel merken zijn er slechts een beperkt aantal systemen die zich werkelijk van elkaar onderscheiden. De te verkrijgen systemen zijn allemaal op te delen in de onderstaande drie basisprincipes:

Binnen deze drie basisprincipes zijn tevens weer een aantal systemen te noemen die zich van elkaar onderscheiden. In dit artikel zullen de verschillende systemen voor CO2 bemesting beschreven worden aan de hand van de drie basisprincipes. Als eerste zal het principe beschreven worden van de biologische systemen die zelf CO2 produceren, waarna een aantal systemen die volgens dit principe werken beschreven zullen worden. Vervolgens zal hetzelfde gedaan worden voor de chemische zelf producerende systemen en de systemen met een CO2 depot.

Biologische systemen die zelf CO2 produceren

Algemene kenmerken
Biologische systemen die zelf CO2 produceren behoren tot de oudste systemen die in de aquaristiek gebruikt worden. Deze systemen werken doormiddel van micro-organismen in een oplossing met voedingsstoffen die CO2 produceren. Al vele jaren worden er doormiddel van suikerwater en gist doe het zelf sets gemaakt om het aquarium van CO2 te voorzien. Ook lijkt er momenteel vanuit de commerciële hoek weer een (hernieuwde) interesse te zijn voor systemen die volgens dit principe werken. Vooral de relatief lage prijs, waarvoor deze systemen gemaakt kunnen worden, zal een belangrijke reden zijn waardoor de interesse voor deze systemen stijgende is. Een klein nadeel van deze systemen is dat ze niet direct CO2 afgeven, maar eerst nog op gang moeten komen wat soms enkele dagen kan duren afhankelijk van de temperatuur. Een belangrijker nadeel van de systemen die zelf CO2 produceren is dat de productie van CO2 sterk afhankelijk is van de temperatuur en hierdoor moeilijk te regelen is. Over het algemeen is de CO2 productie bij een temperatuur van ongeveer 25 °C het hoogst. Bij een lagere temperatuur zal de CO2 productie al snel afnemen en onder een temperatuur van 20 °C zal er nog maar nauwelijks CO2 geproduceerd worden. Zeker in de winterperiode kan het wel eens lastig zijn om in de ruimte waarin het aquarium staat de minimum temperatuur van 20 °C te halen als men bijvoorbeeld maar weinig stookt. Om het geheel toch op temperatuur te houden kan deze bijvoorbeeld op de voorschakelkasten van de verlichting geplaatst worden. Dit heeft tevens als voordeel dat 's nachts wanneer de verlichting uit staat en de behoefte aan CO2 kleiner is er ook minder CO2 aangemaakt zal worden. Hieronder zal nu eerst een doe het zelf systeem beschreven worden die doormiddel van gisting CO2 produceert. Daarna zullen drie commerciële sets beschreven worden die op biologische wijze CO2 produceren.

Doe het zelf systeem
Voor slechts enkele gulden kan men zelf een CO2 bemesting voor het aquarium maken. Hiervoor heeft men slechts een klein aantal onderdelen nodig die hier onder weergegeven staan: 

De hier beschreven onderdelen vormen samengevoegd een goedkope oplossing om CO2 in het aquarium te brengen. Als richtlijn voor de dosering van de "ingrediënten" kan gebruik gemaakt worden van 1 liter (lauw) water, 250 gram suiker en 4 gram gist per 100 liter aquariumwater. Voor de gisting is een minimum temperatuur van 20 °C nodig. Nadat het geheel gemengd is kan het enige tijd duren totdat het proces op gang komt. Mocht na enkele dagen geen of onvoldoende gisting plaats vinden en de fles staat wel op een plek waar het minimaal 20 °C is kan er geëxperimenteerd worden met de dosering van de suiker en gist. Met teveel suiker komt de gisting niet op gang en met te weinig suiker is de fles snel leeg. Met het gist is dit precies omgekeerd, met te veel gist gaat de gisting te snel en met te weinig gist komt de gisting niet op gang. De standaard manier bij deze methode om de CO2 in het aquariumwater op te lossen is doormiddel van een uitstroomsteentje. Door de vele kleine belletjes die hierdoor gevormd worden ontstaat er namelijk een groot reactie oppervlak waardoor de CO2 goed in het aquariumwater op kan lossen. Een andere methode die zelfs beter werkt is door de luchtslang tegen de inlaat van het (externe) filter te plaatsen. Hierdoor zal de CO2 het filter ingezogen worden en hierin geheel in het water oplossen. Naast dat de CO2 hierdoor goed oplost is het bij deze methode ook niet mogelijk dat de druk in de fles te hoog oploopt, zoals bij een slecht doorlopend uitstroomsteentje waarbij er een risico is dat de kurk van de fles springt.

Waarschuwing: de dosering van het bovenstaande systeem is een richtlijn. Proefondervindelijk dient een juiste dosering afhankelijk van de waterhardheid van het aquarium, de stroming van het water en de hoeveelheid planten gevonden te worden. Het is verstandig om eerst met een halve dosering te starten en met behulp van het meten van de Kh en pH regelmatig te controlen of het CO2 gehalte niet te hoog op loopt.

Commerciële biologische systemen
Een commercieel systeem dat erg lijkt op de hierboven beschreven doe het zelf set is de set Bio CO2100 (zie afbeelding links) van het merk JBL De set bestaat uit een fles met voeding voor de bacteriën, een luchtslag met uitstroomsteentje en een zakje met bacteriën en is geschikt voor aquariums tot 100 liter. De hoeveelheid CO2 die het systeem produceert is afhankelijk van de hoeveelheid bacteriën die aan de fles worden toegevoegd, hoewel dit natuurlijk ook afhankelijk is van de temperatuur van de fles. Volgens de gebruiksaanwijzing duurt het ongeveer 12 uur voordat de CO2 productie op gang komt en na 2 tot 3 dagen is de CO2 productie op zijn optimale niveau. Deze set kost in de winkel ongeveer 35 gulden.
Een iets uitgebreider commercieel biologisch systeem is de CO30 set van het merk Dennerle, die weergegeven wordt door de afbeelding rechts. Deze set is opgebouwd uit een fles met voeding, een luchtslang, een CO2 spiraal, een bellenteller en een behuizing voor de fles en bellenteller. De set is bedoelt voor aquariums met een inhoud tot 100 liter. De fles met voeding en de bellenteller worden in de behuizing aangebracht. Deze behuizing moet tegen het aquarium het aquarium aangebracht worden (bijvoorbeeld de achterwand). Doordat het geheel tegen het aquarium hangt zal de temperatuur ook altijd voldoende zijn (bij een tropisch aquarium) doordat de temperatuur van het aquarium enigszins doorgegeven wordt aan de behuizing van de set. De genoemde CO2 spiraal dient ervoor de CO2 in het water op te laten nemen, terwijl doormiddel van de bellenteller te zien is hoe groot de CO2 productie van de set is. Tevens zou de bellenteller ook de CO2 moeten reinigen, maar het principe hiervan of het waarom is mij niet bekend. De prijs van deze set is in Duitsland zo'n 60 DM, wat in Nederland neer zal komen op een prijs van ongeveer 65 gulden. Op de internetpagina Erfahrungsberichte Dennerle CO30 Set kan een testbericht over deze CO2 set gelezen worden.

Klik op fig. voor vergroting
    
Via mijn e-mail heb ik het onderstaande recept ontvangen om zelf een navulling voor dit systeem van Dennerle te maken:

- Een schone gerecyclede fles van Dennerle
- 200ml gekookt water
- kristal suiker
- 3 gelei blaadjes
- 1/4 theelepel gist ( de hoeveelheid van een Dennerle gist pil niet meer!!)

Als eerst week je de drie gelei blaadjes 5 min in koud water. Ondertussen doe je 200ml gekookt warm water in een maatbeker. Hier voeg je net zo lang suiker aan toe dat de totale hoeveelheid vloeistof 250ml is. Alle suiker dient op gelost te zijn Vervolgens voeg je de geweekte gelei blaadjes toe aan de suiker oplossing. Roeren tot deze zijn opgelost. Dan doe je de vloeistof in de gerecyclede fles. Deze gaat dan de koelkast in tot de vloeistof zijn vaste vorm heeft. Je hebt dan uit eindelijk een verse veilige fles volgens het Dennerle principe. Het vullen van de fles met water en het toevoegen van het gist gaat volgens de Dennerle handleiding. Voordeel de nieuwe fles kost een paar euro cent i.p.v 5.95 euro. En deze fles is net zo veilig.
De  CO2 set Omega van het merk Dupla is een zelf producerende CO2 set die zich onderscheid door de methode waarop de CO2 in het water opgelost wordt. Hiervoor wordt een klein pompje gebruikt die in het aquarium geplaatst wordt. De toegevoerde CO2 wordt in de waterstraal van het pompje in bijna onzichtbare bellen verdeeld, waardoor de CO2 goed in het water opgenomen kan worden. De prijs van deze set is ongeveer 60 gulden. Op de internetpagina Erfahrungsberichte Dupla CO2-Set Omega kan een testbericht over deze CO2 set gelezen worden.

Chemische systemen die zelf CO2 produceren

Algemene kenmerken
Zoals de naam al zegt produceren deze systemen zelf CO2 doormiddel van een chemische reactie. De chemische reactie die gebruikt wordt om de CO2 te produceren kan plaats vinden door een reactie tussen twee verschillende stoffen of plaats vinden onder invloed van elektriciteit. Hieronder zullen twee systemen beschreven worden die werken door een chemische reactie tussen twee stoffen en één systeem dat werkt op elektriciteit. 

Chemische systemen die werken d.m.v. een reactie tussen twee stoffen
Een relatief nieuwe set die volgens een chemische reactie CO2 produceert is genaamd de Söchting Carbonator van de firma Söchting Biotechnik. Deze set bestaat uit kunststof behuizing van zo'n 18 cm hoog die in het aquarium geplaatst kan worden. De figuur rechts geeft een schematische weergave van dit systeem. De CO2 wordt in deze set geproduceerd doormiddel van een chemische reactie tussen carbonaten en citroenzuur. De geproduceerde CO2 wordt in een koepel opgevangen en zal van hieruit opgenomen worden in het aquariumwater. Deze set produceert op één vulling 30 dagen lang 1 gram CO2 per dag. Volgens de fabrikant is deze set geschikt voor aquariums tot 250 liter, hoewel 1 gram  CO2 per dag mij persoonlijk wel erg weinig lijkt voor een aquarium van 250 liter. Op internet kost deze set ongeveer 20 engelse ponden, gebaseerd op deze prijs zal deze set in Nederland zo'n 70 tot 80 gulden kosten.
Een andere set die werkt volgens een chemische reactie tussen twee stoffen is de ZEOmax van het Amerikaanse merk m3 (Monolith Marine Monsters). In Nederland is deze set o.a. verkrijgbaar bij de webwinkel www.aquavista.nl. Dit is een set die net als de bovenstaande set CO2 produceert door een reactie tussen een zuur en carbonaten. In tegenstelling tot het bovenstaande systeem wordt deze set buiten het aquarium geplaatst. De geproduceerde CO2 komt gecontroleerd vrij en wordt met behulp van een membraan met drukcompensator toegevoegd aan het aquariumwater. De vulling van deze set gaat enkel maanden mee. Voor welk formaat aquarium deze set geschikt is, is mij niet bekend. De prijs van deze set is in Amerika 69 dollar.
Chemische systemen die werken d.m.v. elektrolyse
Het produceren van CO2 in het aquarium door middel van elektrolyse is een relatief nieuw principe, waar ik zelf geen ervaring mee heb. Een set die ook in Nederland verkocht wordt die volgens dit principe werkt is de Carbo Plus. Deze set produceert doormiddel van elektrolyse CO2 uit een koolstof staaf. De afbeelding rechts geeft schematisch weer hoe dit systeem werkt. De koolstof staaf van het systeem van Carbo Plus kan volgens opgaaf van de fabrikant tot zo'n 4 a 5 maanden mee in een aquarium van 240 liter. De productie van CO2 kan ingesteld worden door de spanning waarmee het systeem werkt. Persoonlijk weet ik niet of het Carbo Plus systeem ook geleverd kan worden met een pH gestuurde regeling, maar voor een ander vergelijkbaar systeem ben ik wel eens dit principe tegengekomen. De Carbo Plus set kost ongeveer 320 gulden en een nieuwe koolstofplaat kost ongeveer 50 gulden. 

Toen ik dit artikel schreef in februari 2001 waren de berichten (op internet) over dit principe en de Carbo plus set  redelijk positief, maar met de tijd zijn de er meer mensen die ervaringen met dit systeem hebben en komen er toch ook steeds meer minder positieve berichten over deze set op internet te staan. Zelf ben ik recent (April 2002) door een bezoeker van mijn site op de hoogte gebracht van zijn negatieve ervaringen met dit systeem, waarbij er een witte waas in het aquarium ontstond en er na drie dagen al drie vissen dood waren gegaan. Hoewel vissterfte door dit systeem nauwelijks gemeld wordt op internet zijn er toch zeker wel een aantal negatieve punten te vinden over deze manier van CO2 bemesting. Op de internetpagina CO2 by Electrolysis (Engels talig) kunnen zeer veel onafhankelijk gebruikers ervaringen gevonden worden over systemen die werken d.m.v. elektrolyse, waaronder veel informatie over de set van Carbo Plus. Ruim een jaar geleden was de toon op deze pagina nog redelijk positief over deze manier van CO2 bemesting maar momenteel zijn de negatieve berichten naar mijn idee toch in de meerderheid. Twee punten die regelmatig aan de orde komen zijn dat de carbonaathardheid van het water door deze set langzaam aan afgebroken wordt waardoor o.a. de carbonaathardheid niet constant is , een witte waas in het water kan ontstaan of dat er neerslag van kalk in het aquarium komt. In extreme gevallen (gebruik van zacht water en/of weinig verversen van water) kan dit o.a leiden tot een te lage carbonaathardheid en hierdoor ook een mogelijke onstabiele pH waarde van het water. Door de fabrikant van de Carbo Plus set wordt wel gemeld dat de set de carbonaathardheid verlaagd (en dit wordt zelfs als een voordeel naar voren gebracht), maar dat dit slechts tot een waarde van ongeveer 3º DH zal gebeuren. Echter in praktijk blijkt deze waarde weldegelijk lager te kunnen worden dan 3º DH. Ook zou volgens de berichten de CO2 opbrengst van deze set in praktijk behoorlijk tegenvalt, wat vooral voor grotere aquariums een probleem kan zijn. De meest kritische informatie over deze set is terug te vinden op de Duitse internetpagina Kundeninformation "Elektrische CO2-Systeme"  van Mike's Homepage op deze pagina is o.a een persbericht terug te vinden waarin de Duitse firma Dennerle (een concurrent van de fabrikant van de Carbo Plus set) op wetenschappelijke wijze de lezer probeert te overtuigen van de nadelen van dit systeem van CO2 bemesting en onjuistheden en gevaren van dit systeem. Na het betoog van de firma Dennerle staat tevens het weerwoord van de firma Zoo Zajac (de Duitse leverancier van dit systeem) op het betoog van de firma Dennerle. De informatie op de deze pagina is natuurlijk ook met een commerciële achtergrond geschreven, maar ik moet zeggen dat de firma Dennerle erg overtuigend overkomt in zijn betoog tegen CO2 bemesting door elektrolyse. Op de volgende internetpagina van AquaHolland  kan veel commerciële informatie over dit systeem gevonden worden, waarvan ik persoonlijk wel vindt dat het systeem met CO2 gasfles behoorlijk tekort gedaan wordt als vergelijking materiaal. Het is dan ook zeker verstandig om naast het deze commerciële pagina ook de al eerder genoemde pagina's eens goed door te lezen alvorens een beslissing te maken over de aanschaf van de Carbo plus set.

Systemen met een CO2 depot

Algemene kenmerken
In tegenstelling tot de hierboven beschreven systemen kenmerken deze systemen zich doordat ze zelf geen CO2 produceren. De benodigde CO2 wordt verkregen uit een zogenaamd depot. Bij de meeste sets bestaat dit depot uit een hoge druk gasfles, maar er zijn ook goedkope sets die hun CO2 verkrijgen uit een spuitbus. In het overzicht hieronder zal eerst een goedkope set met een spuitbus als CO2 depot beschreven worden. Vervolgens zullen de verschillende soorten sets met een hoge druk gasfles beschreven worden.

Systemen met een spuitbus als CO2 depot
Een voorbeeld van een set die een spuitbus als CO2 depot gebruikt is de Floral set van het merk Velda, maar ook Tetra levert een vergelijkbare set. Deze soort sets worden ook wel CO2 klokjes genoemd, dit doordat de CO2 in het water wordt opgelost doormiddel van een soort klokje. Dit klokje wordt in het aquarium geplaatst en aan het begin van de dag vol gespoten met CO2. Door het water dat langs de opening van het klokje stroomt zal de CO2 opgenomen worden in het aquariumwater. Gedurende de dag zal er echter ook zuurstof vanuit het aquarium in het klokje komen. Om een goede CO2 toevoer in het aquarium te krijgen moet het klokje regelmatig geleegd worden om weer een 100% CO2 mengsel in het klokje te krijgen. Dit soort set zijn vooral geschikt voor kleine aquariums. Een voordeel van deze sets is dat de aanschafkosten relatief laag zijn, maar helaas zijn de prijzen van de spuitbussen wel relatief duur. 
 
Systemen met een hoge druk gasfles als CO2 depot
Van deze soort sets zijn er vele varianten en sets te koop van een groot aantal verschillende merken. Enkele firma's die deze soort CO2 sets aanbieden zijn Dennerle, Dupla, Eheim en Sera. De prijzen van deze sets zijn sterk afhankelijk van de uitvoering van de set. Eenvoudige basissets zijn verkrijgbaar vanaf zo'n 300 gulden. Voor geheel geautomatiseerde sets komen hier nog vele honderden guldens bij en moet gedacht worden aan een vanaf bedrag van zo'n 1000 gulden. De sets zijn vaak modulair opgebouwd zodat als men pas begint een "goedkope" basisset aangeschaft kan worden, die men later uit kan bouwen tot een volautomatisch geregelde set. Door het grote aantal sets die te koop zijn met een hoge druk gasfles is het ondoenlijk hier een compleet marktoverzicht te geven. Om toch een goed beeld te geven van wat er allemaal verkrijgbaar is zullen een viertal punten waarin de verschillende sets zich van elkaar onderscheiden hieronder uitgebreider beschreven worden. Deze vier punten zijn: de hoge druk gasfles, de drukverminderaar, de manier waarop de CO2 in het water wordt opgelost en de regeling van de hoeveelheid CO2.
 
De hoge druk gasfles
De foto rechts geeft een drietal verschillende maten gasflessen van de firma Dupla weer. De inhoud van de verschillende merken flessen die te verkrijgen zijn variëren ongeveer tussen de 350 en 1500 gram CO2, waarbij flessen met een inhoud van ongeveer 500 gram het meest voorkomen. Een punt waar men op moet letten als men een CO2 fles koopt is of de fles in de winkel hervulbaar is. Als de fles in de winkel hervult kan worden zal het aquarium nooit langer dan 1 dag zonder CO2 te hoeven zitten, terwijl als de fles opgestuurd moet worden om opnieuw gevuld te worden dit al snel een week kan duren. Hierdoor moet men of een (kleine) reserve fles achter de hand hebben wat extra geld kost, of er voor kiezen het aquarium een week niet van CO2 te voorzien wat ook zeker niet aan te raden is.
 
De drukverminderaar
Een drukverminderaar is nodig om de hoge druk in de gasfles terug te brengen naar een werkdruk van zo'n 1 tot 2 bar. Van deze druk verminderaars zijn globaal drie uitvoeringen die zich onderscheiden door het aantal manometers.
De duurste types hebben twee manometers. De bovenste afbeelding links toont een drukverminderaar van de firma Dennerle. De twee manometers geven hier de druk in de fles en de werkdruk van het systeem weer. Aan de druk in de fles kan men zien of de fles al bijna leeg is, terwijl met behulp van de manometer die de werkdruk aangeeft de CO2 afgifte van het systeem kan instellen (des te hoger de druk des te meer CO2 er wordt afgegeven).
Een ander type drukverminderaar is er één die slechts één manometer heeft. De afbeelding rechts toont zo'n drukverminderaar van de firma Eheim. Op deze manometer is dan, afhankelijk van de uitvoering, of de druk in de fles of de werkdruk van het systeem af te lezen. Waarbij vooral een uitvoering met een manometer die de werkdruk aangeeft  handig kan zijn bij het afstellen van de CO2 bemesting. Dit doordat men gemakkelijk kan zien of de werkdruk van de fles gelijk is aan de gewenste werkdruk (gebaseerd op ervaringen met eerdere afstellingen)
De goedkoopste uitvoering van een drukverminderaar is er één zonder manometers. De afbeelding links toont zo'n drukverminderaar van de firma Dupla. Een nadeel van een dergelijke drukverminderaars is dat men meer tijd kwijt is met het afstellen van het systeem. Doordat men de werkdruk niet kan aflezen is het moeilijk direct het resultaat te zien van een wijziging of terug te gaan naar een vorige afstelling. Om een drukverminderaar zonder manometer af te stellen zal gebruik gemaakt moeten worden van een bellenteller. Nadeel van het enkel afstellen met een bellenteller is dat deze niet direct reageert op een wijziging in werkdruk, maar het eerst enkele minuten duurt voordat deze stabiel is na een wijziging. Terwijl als men een set met manometer afstelt gemakkelijk te zien is of de werkdruk gelijk is aan eerdere afstellingen.
 
Methode waarop de CO2 wordt opgelost
Er zijn verschillende manieren om CO2 in het aquariumwater op te lossen met een CO2 bemesting met hoge druk gasfles, waarvan er hier drie beschreven worden. Naast deze drie systemen zijn er nog wel enkele andere systemen verkrijgbaar. Deze zijn echter minder gangbaar dan de drie systemen die hier beschreven zullen worden, waardoor ze in dit globale overzicht niet beschreven zullen worden.
Eén van de bekendste en een vaak toegepaste methode om CO2 in het water op te lossen is doormiddel van een verstuiver, zoals bijvoorbeeld de verstuiver van de firma Dupla die weergegeven wordt door de afbeelding rechts. Deze verstuivers zorgen ervoor dat de toegevoerde CO2 verdeeld wordt in (zeer) kleine belletjes. Terwijl deze belletjes naar de oppervlakte van het aquarium op stijgen zal de CO2 die zich hierin bevindt opgenomen worden in het aquariumwater. Deze methode is geschikt voor aquariums tot zo'n 200 liter waterinhoud. Tevens zijn een aantal van de verkrijgbare verstuivers uitgerust met een bellenteller aan de onderzijde.
Een andere veel toegepaste methode om CO2 in het water op te lossen is doormiddel van een zogenaamde CO2 reactor. In zo'n reactor wordt de toegevoerde CO2 gemengd met water. Dit water wordt (meestal) toegevoerd naar de reactor vanuit  een aftakking afkomstig van de uitlaat van een extern filter. Om de CO2 goed in het water op te lossen wordt het toegevoerde water over cascades geleid of wordt het water in werveling gebracht. In een reactor wordt alle toegevoerde CO2 in het water opgelost, waardoor het rendement van dit systeem beter is dan de verstuiver. De kleinste van deze reactors, die meestal in het aquarium geplaatst worden, zijn geschikt voor aquariums tot zo'n 300 liter. De grootste reactors, die meestal buiten het aquarium geplaatst worden zijn geschikt voor aquariums van vele honderden liters. De afbeelding links toont zo'n externe reactor voor grote aquariums van het merk Dupla. In de afgebeelde reactor wordt het aquariumwater over cascades geleid.
Het systeem weergegeven door de afbeelding rechts ben ik slechts bij de firma Dennerle tegengekomen en wordt een Micro aanzuiger genoemd. Dit systeem kan geplaatst worden als aanzuigkorf voor een extern filter. De toegevoerde CO2 zal vervolgens in de waterstroom meegenomen worden en in het filter verdeeld worden in kleine belletjes die vervolgens oplossen in het aquariumwater. Dit systeem is geschikt voor aquariums tot zo'n 400 liter. Een voordeel van dit systeem is dat t.o.v. de reactor minder slangen nodig zijn en het systeem minder ruimte in neemt. Wel is net als bij (de meeste) CO2 reactors een extern filter nodig voor dit systeem.
 De regeling van de hoeveelheid CO2
Voor systemen met een hoge druk gasfles zijn drie regelingen mogelijk. Namelijk niet geregeld, semi-automatisch en geheel automatisch. De meeste basissets die op de markt zijn, zijn niet met een regeling uitgerust. De afgegeven hoeveelheid CO2 die door het systeem afgegeven wordt, wordt bij deze sets volledig bepaald door de werkdruk waarop de set ingesteld is. Deze basisets kunnen door het toevoegen van een regeling aan de basisset uitgebreid worden tot geheel automatisch geregelde sets.
Met behulp van een zogenaamd magneetventiel op de gasfles kan een semi-automatische regeling gemaakt worden. Zelf is mij alleen van de firma Dupla bekend dat deze zo'n magneetventiel (los) levert, maar waarschijnlijk zijn er ook wel andere merken die dit leveren. Het ventiel van Dupla kost ongeveer 200 gulden en wordt weergegeven door de afbeelding links. Dit zelfde ventiel wordt ook gebruikt bij een automatische regeling van de firma Dupla. Het is echter ook mogelijk om dit ventiel aan te sluiten op een tijdklok. Hierdoor kan een semi-automatische regeling gemaakt worden waarmee bijvoorbeeld wanneer het licht uit is de CO2 toevoer geheel afgesloten kan worden.
Om een systeem met hoge druk gasfles geheel automatisch te regelen, wordt gebruik gemaakt van de pH waarde van het aquariumwater. De sets die hiervoor gebruikt worden bestaan meestal uit een pH elektrode, een instelbaar regelkastje en een magneetventiel voor het afsluiten van de CO2 toevoer. Het magneet ventiel kan zowel los geleverd worden of ingebouwd zijn in het regelkastje. De afbeelding rechts toont een regelkast van de firma Dupla (zonder magneetventiel). De regeling van de sets is zoals al eerder gezegd op basis van de pH waarde van het aquariumwater. Als de pH waarde van het aquarium te veel afwijkt van de ingestelde pH waarde zal het magneet ventiel geopend worden. Wanneer de pH waarde weer op de juiste waarde zit zal het ventiel weer sluiten totdat de pH waarde wederom zover gestegen is dat toevoer van CO2 weer nodig is. De hier beschreven automatische regelingen zijn verkrijgbaar vanaf zo'n 500 tot 600 gulden.

Afsluiting
Hoewel ik getracht heb in dit artikel een goed overzicht samen te stellen over de verschillende systemen die verkrijgbaar zijn om een CO2 bemesting in het aquarium te verwezenlijken kan het best zijn dat ik iets vergeten ben. Mocht dit het geval zijn of mocht u denken dat er nog een ander systeem in dit overzicht thuis hoort kunt u mij dit altijd mailen doormiddel van het onderstaande e-mail adres.

arjan@dewinters.nl

Terug naar de hoofdpagina