filter

Op deze pagina wordt het filtersysteem beschreven dat ik gebruik voor mijn 300 liter beplante aquarium. Dit systeem bestaat uit een buitenfilter dat gekoppeld is aan een bodemafzuigsysteem en een overloop. Op deze pagina zullen eerst de verschillende voorzieningen beschreven worden die aangebracht zijn in het aquarium, zoals het bodemafzuigsysteem, de overloop en de aanleg van het bijbehorende leidingwerk en de werking van het systeem. Na de beschrijving van de voorzieningen in het aquarium zal de gebruikte filterpomp besproken worden, de terugvoer van het water naar het aquarium en de gebruikte filtermaterialen.

Filtervoorzieningen in het aquarium
Het gebruikte filtersysteem dat ik voor mijn 300 liter aquarium gebruik bestaat uit een aantal voorzieningen die ingebouwd zijn in het aquarium. Dit aquarium is gebouwd bij de firma Aquaria Veldhuis in Enschede en in overleg met mij is het filtersysteem tot stand gekomen dat op deze pagina beschreven staat. Hieronder zullen de verschillende onderdelen van dit systeem stap voor stap beschreven worden.

Werking van het systeem
Een belangrijk voordeel van het gebruikte filtersysteem is dat er geen slangen meer boven uit het aquarium komen die weer naar de onderkast geleid moeten worden, maar dat de filterbuizen direct door de bodem van het aquarium naar de onderkast van het aquarium gaan. Een groot voordeel hiervan is dat er geen slangen achter het aquarium langs hoeven te lopen, waardoor het aquarium zeer dicht tegen de muur geplaatst kan worden. Voor de elektrische kabels is in de linkerhoek van het aquarium een zogenaamde droogkamer aangebracht waardoor ook deze kabels gemakkelijk en onzichtbaar naar de aquariumkast doorgetrokken kunnen worden (zie detail foto van de overloop). De watertoevoer naar het filter is in mijn geval verdeelt tussen een bodemafzuiging en een oppervlakte afzuiging. De bodemafzuiging moet het grootste deel van het water toevoeren en op deze manier ervoor zorgen dat er niet te veel vuil op de bodem komt te liggen, terwijl de oppervlakte afzuiging enkel moet voorkomen dat er een vettig laagje op het wateroppervlak komt te liggen.

Het leidingwerk
Bij de levering van het aquarium was het een behoorlijke tegenvaller om er achter te komen dat het leidingwerk dat bij het filter hoorde in zijn geheel nog niet aangebracht was in het aquarium en alle delen nog verlijmt moesten worden. Globaal gezien had ik een aquarium met overloop, twee grote gaten in de bodem van het aquarium en een hele collectie PVC onderdelen. Bij gebrek aan een bouwtekening van het systeem en informatie over het verlijmen van PVC delen was ik reeds een halve dag verder alvorens er een aanvaardbaar aansluitschema bedacht was en ik voldoende informatie over het verlijmen van PVC delen had gevonden voor het aquarium. In de tabel hieronder is het schema van het leidingwerk terug te vinden.

De grootste gok van de aanleg van dit leidingwerk was de plaatsing van de te verlijmen kraan. Het was mijn bedoeling om een lichte afzuiging aan de oppervlakte te krijgen en dat de meerderheid van het water aangezogen zou worden door het bodemafzuigsysteem. Om dit te verwezenlijken was mijn gedachte dat er een mogelijkheid moest zijn om de oppervlakte afzuiging gedeeltelijk te smoren met een kraan, waardoor er gekozen is om de meegeleverde kraan (die te verlijmen was) te gebruiken in de aanvoer van de oppervlakte afzuiger. In praktijk blijkt echter juist de oppervlakte afzuiger niet geheel naar wens te werken, waardoor de kraan beter in de aanvoer van het bodemafzuigsysteem geplaatst had kunnen worden. Zoals later op deze pagina bij de overloop beschreven zal worden zijn deze problemen echter voor het grootste deel te wijten aan de constructie van de overloop en in mindere mate aan de hoeveelheid water dat aangezogen wordt. Met de geleverde onderdelen voor het filtersysteem was het ook wel mogelijk geweest een tweede kraan op te nemen alvorens de beide leidingen samengevoegd werden, maar doordat de tweede kraan er één was met slangtules was dit enkel mogelijk door veel dieper door te bouwen in de onderkast. Van dit laatste is echter afgezien doordat de aanvoerslang naar het filter in de filterkop geplaatst is, waardoor het niet wenselijk was om erg diep door te bouwen in aquariumkast. Wel is er direct na het PVC leidingwerk een centrale kraan geplaatst om het gehele systeem onafhankelijk van de ingebouwde kranen in het filter af te kunnen sluiten.

Het bodemafzuigsysteem
Het bodemafzuigsysteem bestaat uit een lange PVC buis met een diameter van 32mm waarin sleuven zijn aangebracht. De PVC buis moet na het aanbrengen van de grindbodem in het aquarium precies boven op het grind komen te liggen. De doorvoer van dit systeem gaat door de bodem van het aquarium heen naar de onderkast van het aquarium. Voor mijn eigen aquarium heb ik ervoor gekozen om de buis van de bodemafzuiging op zo'n 8 cm van de bodem te plaatsten wat voor mijn aquarium overeen komt met de gekozen hoogte van de grindbodem. Op de foto's aan de rechterkant is te zien hoe het bodemafzuigsysteem eruit ziet voor het aanbrengen van de grindbodem en na het aanbrengen van de grindbodem. Op de tweede foto is goed te zien dat de PVC buis nog maar voor een deel te zien is. Eenmaal ingericht met planten is ook dit laatste deel van de filterbuis nauwelijks meer te zien, waardoor dit filtersysteem niet storend aanwezig is in het aquarium.

De overloop
Aangezien ik bij mijn vorige aquarium en in quarantaine aquariums bijna altijd last gehad heb van een vettig laagje op het wateroppervlak, wilde ik ook bij dit aquarium weer een filter die voor een deel aan het wateroppervlak afzuigde. Als oplossing hiervoor kwamen ze in de winkel (Aquaria Veldhuis) met het idee om een overloop (zie de derde foto rechts) te gebruiken in het gesloten filtersysteem. Normaal gesproken wordt een dergelijke overloop gebruikt in een biologisch droognat filter, waardoor er geen water in de overloop staat en het al het water dat in de overloop komt naar het filter wordt afgevoerd. Op de manier dat ik er voor mijn eigen aquarium gebruik van maakt, maakt de overloop deel uit van het gesloten filtersysteem waardoor de overloop altijd geheel gevuld is water. Dit op het oog kleine verschil in het gebruik, blijkt in praktijk er voor te zorgen dat dit systeem niet geheel naar wens werkt.

Na het vullen van het aquarium bleek al snel dat er wel een redelijke hoeveelheid water door het filter via de overloop aangezogen werd, maar dat door de grote lengte van de kam de invloed op de oppervlakte van het aquarium nauwelijks merkbaar was. De grootste hoeveelheid water werd dan ook eigenlijk net onder de oppervlakte aangezogen, waardoor het vuil op het wateroppervlak niet weggezogen werd. Aangezien het voor mij niet mogelijk was om via een kraan meer vermogen van het filter naar de overloop te verplaatsen (zie beschrijving van het leidingwerk), was het idee om de grote van de kam van de overloop te verkleinen. Hiervoor heb ik kunststof plaatjes geplaatst achter de kam, waardoor de hoeveelheid aangezogen water door een veel kleinere opening moet komen. Ook dit bracht echter niet direct succes. In eerste instantie had ik de openingen in de kam wel voldoende verkleint om een lichte toestroom van vuil van het oppervlak te krijgen, maar ook dit bleek niet voldoende. Door de grote lengte van de kam bleek namelijk dat dit vuil door de stroming in de overloop aan de ene kant de overloop in ging en er aan de andere kant weer uitgedrukt werd, waardoor het wateroppervlak nog steeds vuil bleef.

Aangezien het probleem naar mijn idee toch opgelost moest worden door het verkleinen van de openingen van de kam, ben ik opnieuw gaan knutselen en heb een aantal nieuwe kunststof plaatjes gemaakt die de opening in de overloop grotendeels afsluiten. Het effect hiervan was dat het filter meer water probeerde aan te zuigen dan dat er door de constructie van de kam nog mogelijk was. Doordat er net te kort water naar de overloop wordt toegevoerd op deze manier zakt het waterpeil in de overloop enkele cm's met als gevold dat het vuil van het oppervlak in de overloop lager kwam te liggen dan het wateroppervlak in het aquarium, waardoor het vuil niet meer terug kan naar het aquarium en in de overloop achterblijft.

Hoewel ik er momenteel in geslaagd ben om de overloop naar wens te laten functioneren is het zeker wel zo dat de constructie van dit onderdeel van het filtersysteem voor verbetering vatbaar is. Voor de aanvoer van water is in feite een veel kleiner formaat overloop nodig, doordat de grote lengte van de kam in combinatie met een gesloten filtersysteem juist een nadeel is. In praktijk zal dit echter vrij lastig zijn, doordat er onder in de overloop een knelkoppeling geplaatst moet worden om het geheel waterdicht te maken. Hierdoor moet de overloop toch altijd zo groot blijven dat het nog mogelijk is om de knelkoppeling goed vast te zetten. Belangrijkste punt van verbetering zou dan ook een kam moeten zijn, waarvan de opening instelbaar is, zodat de overloop goed afgesteld zou kunnen worden op de gebruikte pomp. Wel heeft dit formaat overloop als voordeel dat de ruimte gevuld kan worden met bioballen, zodat het complete volume aan filtermateriaal door dit systeem vergroot wordt. Een nadeel is wel dat dit ten koste gaat van de binnenruimte in het aquarium, waardoor het op het punt van de overloop wat lastiger is om diepte te creëren in de beplanting.

Het gebruikte filter
Voor dit aquarium maak ik gebruik van een Eheim professionel II buitenfilter dat in de kast onder het aquarium geplaatst is. Dit model is van een aantal handigheidjes voorzien om hem gebruiksvriendelijker te maken. Voorzieningen van dit filter zijn o.a. ingebouwde kranen, een aanzuighulp, doorstroomregeling, een stomings indicator en een drietal mandjes om de filtermaterialen in te verdelen. Naast deze hulpmiddelen om dit filter gebruiksvriendelijk te maken heeft dit filter de onderstaande technische eigenschappen.

Eigenschappen van het gebruikte filter
Merk en type	Eheim 2028 professionel II	Foto van het filter en het leidingwerk in de aquariumkast
Geschikt voor aquariums tot ca.	600 liter
Pompcapaciteit ca.	1050 liter/uur
Circulatie capaciteit ca.	750 liter/uur
Opvoerhoogte ca. m wk	2,0 meter
Filtervolume	7,3 liter
Afmetingen (hxlxb)	455x210x210 mm

Hoewel mijn aquarium slechts 300 liter groot is en er ook nog een kleiner model professionel II buitenfilter is die geschikt is voor een aquarium van 300 liter heb ik toch voor het hier beschreven model gekozen. Aangezien ik naast de normale aanzuiging ook nog een oppervlakte afzuiging en een externe CO2 reactor op het filter heb aangesloten (zie voor aansluitschema de pagina over deze CO2 reactor) heb ik graag wat extra vermogen achter de hand, waardoor dit groter model filter beter aan mijn eisen voldeed. Ook het feit dat dit model filter een groter filtervolume heeft was voor mij een belangrijke rede om te kiezen voor dit grote model.

Voor de terugvoer van het water uit het filter zijn geen extra voorzieningen ingebouwd in het aquarium. Alvorens het water terug gevoerd wordt naar het aquarium gaat het eerst voor een deel via een vertakking door een externe CO2 reactor. Hierna wordt het water uit het filter terug gevoerd via een PVC leiding die door de droogkamer van het aquarium naast de overloop van het filter terug komt in het aquarium. Op de detail foto van de overloop is het laatste deel van dit leidingwerk te zien.

Gebruikte filtermaterialen
Voor het filtersysteem dat op deze pagina beschreven staat zijn er zowel filtermaterialen gebruikt in de overloop van het systeem als in het Eheim buitenfilter. Hieronder staan de gebruikte filtermaterialen vermeld. Meer info over deze materialen is terug te vinden op de pagina over filtermaterialen op deze site.

Schematische weergave van de filtervoorzieningen in mijn 300 liter aquarium
Legenda
1	Waterinlaat van overloop
2	Ruimte van overloop gevuld met Dupla Biokaskades
3	Waterinlaat bodemafzuigsysteem
4	Kraan verlijmt in PVC leidingwerk
5	Verlijmde PVC T-koppeling van ø32+ø32 naar 22/16 slangtule